3 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου

 

Προέλευση και σκοπός της Ημέρας

Η Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου θεσπίστηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών τον Δεκέμβριο του 1993, κατόπιν σχετικής σύστασης της Γενικής Διάσκεψης της UNESCO. Έκτοτε, η 3η Μαΐου (επέτειος της Διακήρυξης του Βίντχουκ) τιμάται σε όλο τον κόσμο ως η Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου.

Τριάντα και πλέον χρόνια μετά, η θεμελιώδης σχέση ανάμεσα στο δικαίωμα αναζήτησης, μετάδοσης και λήψης πληροφοριών και το ευρύτερο δημόσιο συμφέρον παραμένει εξίσου επίκαιρη όσο και κατά την υπογραφή της Διακήρυξης.



Η 3η Μαΐου λειτουργεί ως υπενθύμιση προς τις κυβερνήσεις για την ανάγκη να τηρούν τις δεσμεύσεις τους σχετικά με την ελευθερία του Τύπου. Παράλληλα, αποτελεί μια μέρα προβληματισμού για τους επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης, σχετικά με τα ζητήματα ελευθεροτυπίας και δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Είναι μια ευκαιρία να:

επιβεβαιωθούν οι θεμελιώδεις αρχές της ελευθερίας του Τύπου,

αξιολογηθεί η κατάσταση της ελευθεροτυπίας παγκοσμίως,

προασπιστεί η ανεξαρτησία των μέσων από εξωτερικές παρεμβάσεις και πιέσεις,

και να τιμηθούν οι δημοσιογράφοι που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος.

Ενίσχυση της ελευθερίας της έκφρασης

Ως ο εξειδικευμένος οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών με εντολή να προάγει «την ελεύθερη ροή των ιδεών μέσω του λόγου και της εικόνας», η Οργάνωση του ΟΗΕ για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό (UNESCO) εργάζεται για την ενίσχυση ελεύθερων, ανεξάρτητων και πολυφωνικών μέσων ενημέρωσης — έντυπων, ραδιοτηλεοπτικών και διαδικτυακών. Η ανάπτυξη των μέσων ενημέρωσης με αυτόν τον τρόπο ενδυναμώνει την ελευθερία της έκφρασης και συμβάλλει στην ειρήνη, τη βιωσιμότητα, την καταπολέμηση της φτώχειας και την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Βραβείο UNESCO/Γκιγιέρμο Κάνο για την Ελευθερία του Τύπου



Το ετήσιο αυτό βραβείο, που θεσπίστηκε το 1997, απονέμεται σε ένα άτομο, οργανισμό ή θεσμό που έχει προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες στην υπεράσπιση ή την προώθηση της ελευθερίας του Τύπου σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου — ιδιαίτερα όταν αυτό επιτεύχθηκε παρά τις αντιξοότητες και τους κινδύνους. Το βραβείο φέρει το όνομα του Γκιγιέρμο Κάνο, Κολομβιανού δημοσιογράφου που δολοφονήθηκε το 1986 μπροστά από τα γραφεία της εφημερίδας του, El Espectador, στην Μπογκοτά της Κολομβίας.