Η θετικότητα της γρίπης ξεπέρασε το επιδημικό όριο του 10% - Η υγεία δεν είναι κόστος ούτε εμπόρευμα

Φαράντος: Η υγεία δεν είναι κόστος ούτε εμπόρευμα
Δες το άρθρο εδώ: https://www.efsyn.gr/stiles/1501088/i-ygeia-den-einai-kostos-oyte-emporeyma/
Τα πρόσφατα στοιχεία για τη γρίπη και τον κορονοϊό συνιστούν μια ακόμη υπενθύμιση ότι η δημόσια υγεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους αγοράς. Σύμφωνα με τα πρόσφατα δημοσιεύματα, η θετικότητα της γρίπης ξεπέρασε το επιδημικό όριο του 10%, καταγράφηκε ένας θάνατος, τρία σοβαρά περιστατικά που χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ και αύξηση των εισαγωγών. Παράλληλα, ανοδική πορεία παρουσιάζουν εκ νέου και οι εισαγωγές λόγω κορονοϊού. Τα δεδομένα αυτά δεν δικαιολογούν πανικό, αλλά επιβάλλουν σοβαρό προβληματισμό για την ετοιμότητα του δημόσιου συστήματος υγείας.
Το ερώτημα είναι βαθύτερο από μια συγκυριακή επιδημιολογική έξαρση. Αφορά το κατά πόσο η πολιτεία αντιμετωπίζει την υγεία ως θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα ή ως πεδίο δημοσιονομικών περιορισμών. Τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί μια λογική που δίνει προτεραιότητα στη συγκράτηση των δαπανών και στη διεύρυνση του ρόλου των ιδιωτικών υπηρεσιών. Πρόκειται για μια αντίληψη που παρουσιάζεται ως εκσυγχρονισμός, αλλά συχνά οδηγεί στη σταδιακή μεταφορά βαρών στους πολίτες και στην υποχώρηση του δημόσιου χαρακτήρα της περίθαλψης.
Ωστόσο, κάθε φορά που εμφανίζεται μια σοβαρή υγειονομική πρόκληση, αποδεικνύεται ότι το βασικό ανάχωμα παραμένει το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Είναι τα δημόσια νοσοκομεία, οι γιατροί, οι νοσηλευτές και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι που σηκώνουν το κύριο βάρος της προστασίας της κοινωνίας. Γι’ αυτό και οι ελλείψεις προσωπικού ή υποδομών δεν αποτελούν απλώς διοικητικά ζητήματα. Αφορούν την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια των ασθενών.
Σε αυτό το πλαίσιο προκάλεσαν έντονο προβληματισμό οι εξελίξεις στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής. Σύμφωνα με δημοσιεύματα και ανακοινώσεις σωματείων, επτά υγειονομικοί και συνδικαλιστικά στελέχη βρέθηκαν αντιμέτωποι με πειθαρχικές διαδικασίες μετά από δημόσιες παρεμβάσεις τους σχετικά με ελλείψεις προσωπικού και ζητήματα πυρασφάλειας κατά την πυρκαγιά που απείλησε τις εγκαταστάσεις στο Δαφνί.
Προφανώς, κάθε δημόσιος φορέας έχει δικαίωμα να εξετάζει υπηρεσιακά ζητήματα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του. Όμως μια δημοκρατική πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι η ανάδειξη προβλημάτων δημόσιου ενδιαφέροντος δεν μετατρέπεται σε αιτία φόβου ή αποθάρρυνσης. Η διαφάνεια και η ελεύθερη διατύπωση απόψεων αποτελούν προϋποθέσεις βελτίωσης των δημόσιων υπηρεσιών και όχι εμπόδια για τη λειτουργία τους.
Την ίδια στιγμή, η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας υπενθύμισε ότι η υγεία δεν περιορίζεται στη σωματική νόσο. Όπως επισήμανε ο ΕΟΠΑΕ, η ψυχική υγεία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συνολικής ευημερίας του ανθρώπου και αφορά όλους τους πολίτες. Ιδιαίτερα σε μια περίοδο κοινωνικών και οικονομικών πιέσεων, η ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας δεν πρέπει να θεωρείται δευτερεύουσα προτεραιότητα.
Η υγεία δεν είναι προνόμιο ούτε εμπόρευμα. Είναι κοινωνικό αγαθό και δικαίωμα που πρέπει να παρέχεται ισότιμα σε όλους. Οι άνεργοι, οι χαμηλοσυνταξιούχοι, τα άτομα με αναπηρία, οι χρονίως πάσχοντες και κάθε ευάλωτη κοινωνική ομάδα δικαιούνται ποιοτικές υπηρεσίες χωρίς οικονομικά εμπόδια. Η απάντηση στις σημερινές προκλήσεις δεν βρίσκεται στην περαιτέρω εμπορευματοποίηση της περίθαλψης αλλά στην ενίσχυση ενός ισχυρού, καθολικού, δημόσιου και δωρεάν συστήματος υγείας, με επαρκή χρηματοδότηση, μόνιμο προσωπικό και σύγχρονες υποδομές. Μια κοινωνία κρίνεται από τον τρόπο που φροντίζει τους πιο αδύναμους. Και αυτή η ευθύνη ανήκει πρωτίστως στη δημόσια πολιτεία.
Τρίπολη, 29-10-2026
Γεώργιος Φαράντος
Διδάσκων Πολιτικών Δημόσιας Υγείας
Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής