ΕΡΩΤΗΣΗ
Βελόπουλου Κυριάκου, Προέδρου του Κόμματος, Βουλευτή Β3'Νότιου
Τομέα Αθηνών
ΠΡΟΣ: Τον κ. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
ΘΕΜΑ: «Κραυγή αγωνίας από τους παραγωγούς της Λακωνίας για τα
αδιάθετα πορτοκάλια»
Κύριε Υπουργέ,
Σε ιδιαίτερα δυσχερή θέση έχουν περιέλθει οι παραγωγοί πορτοκαλιών της Λακωνίας, καθώς σημαντικές ποσότητες της φετινής παραγωγής παραμένουν αδιάθετες, ενώ οι τιμές παραγωγού διαμορφώνονται σε επίπεδα που δεν καλύπτουν ούτε το αυξημένο κόστος καλλιέργειας.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες των παραγωγών, η κατάσταση αυτή οφείλεται, αφενός, στον έντονο ανταγωνισμό από εισαγόμενα πορτοκάλια προερχόμενα από τρίτες χώρες, κυρίως από την Αίγυπτο, τα οποία εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά με σημαντικά χαμηλότερο κόστος παραγωγής, και, αφετέρου, στη μειωμένη εμπορική ζήτηση και στις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές που επικρατούν στην αγορά χυμοποίησης. Ειδικότερα, το πορτοκάλι που οδηγείται στη χυμοποίηση αποζημιώνεται σήμερα με περίπου 0,12 ευρώ ανά κιλό στον παραγωγό. Την ίδια στιγμή, το βρώσιμο πορτοκάλι διατίθεται σε τιμές 0,25 έως 0,30 ευρώ ανά κιλό, επίπεδα που δεν επιτρέπουν την κάλυψη του κόστους παραγωγής. Οι παραγωγοί εκφράζουν έντονο προβληματισμό για τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών στην αλυσίδα χυμοποίησης και ζητούν την πλήρη διερεύνηση της λειτουργίας της συγκεκριμένης αγοράς από τις αρμόδιες αρχές.
Παράλληλα, οι Έλληνες παραγωγοί υποχρεώνονται να εφαρμόζουν το αυστηρό ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων, επωμιζόμενοι σημαντικά αυξημένο κόστος παραγωγής. Ωστόσο, εύλογα ερωτήματα γεννώνται ως προς την επάρκεια των ελέγχων στα εισαγόμενα πορτοκάλια από τρίτες χώρες, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τηρούνται οι ίδιες προδιαγραφές ασφάλειας τροφίμων και ότι δεν χρησιμοποιούνται φυτοπροστατευτικές ουσίες οι οποίες δεν επιτρέπονται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επιπλέον, ο κλάδος των εσπεριδοειδών εξακολουθεί να υφίσταται τις συνέπειες της απώλειας σημαντικών εξαγωγικών αγορών, όπως η ρωσική αγορά μετά την επιβολή του εμπάργκο στα αγροτικά προϊόντα, γεγονός που έχει περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες διάθεσης της ελληνικής παραγωγής.
Η σημερινή κατάσταση θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη βιωσιμότητα της εσπεριδοκαλλιέργειας στη Λακωνία, με σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις για τους παραγωγούς και την τοπική οικονομία.
Με δεδομένα όλα τα παραπάνω,
Ερωτάται ο κ. Υπουργός:
Ποια άμεσα μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο για την απορρόφηση των αδιάθετων ποσοτήτων πορτοκαλιών της Λακωνίας και τη στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με κατάρρευση των τιμών παραγωγού;
Ποιοι έλεγχοι διενεργούνται στις εισαγωγές πορτοκαλιών από τρίτες χώρες ως προς την τήρηση των ευρωπαϊκών προδιαγραφών ασφάλειας τροφίμων και τη χρήση φυτοπροστατευτικών ουσιών που δεν επιτρέπονται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και ποια είναι τα αποτελέσματα των σχετικών ελέγχων; Επιπλέον, προτίθεται το Υπουργείο να ζητήσει τη διερεύνηση της διαμόρφωσης των τιμών στην αγορά χυμοποίησης από τις αρμόδιες ελεγκτικές και ανταγωνιστικές αρχές;
Ποιος είναι ο ολοκληρωμένος σχεδιασμός του Υπουργείου, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, για τη μακροπρόθεσμη στήριξη της εσπεριδοκαλλιέργειας στη Λακωνία, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών πορτοκαλιών, την αναζήτηση νέων εξαγωγικών αγορών και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του εισοδήματος των παραγωγών;
Ο ερωτών Βουλευτής
ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ
ΘΕΜΑ: Απάντηση στην υπ΄αριθμ. 7435/30-7-2026 Ερώτηση
Σχετικά με την παραπάνω Ερώτηση που κατέθεσε ο Βουλευτής κ. Κυρ. Βελόπουλος, σας πληροφορούμε τα εξής:
Σχετικά με τη στήριξη της εσπεριδοκαλλιέργειας, επισημαίνεται ότι, στο πλαίσιο υλοποίησης του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027 (ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027), προβλέπεται η χρηματοδότηση παρεμβάσεων που αφορούν και στους δύο πυλώνες (άμεσες ενισχύσεις και αγροτική ανάπτυξη) της ΚΑΠ για τη χορήγηση ενισχύσεων και την υλοποίηση επενδυτικών δαπανών που αποσκοπούν στη στήριξη του τομέα των εσπεριδοειδών. Οι εν λόγω παρεμβάσεις στοχεύουν κυρίως στη στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα, στην ενθάρρυνση επενδύσεων και στην υιοθέτηση φιλοπεριβαλλοντικών γεωργικών πρακτικών.
ΠΥΛΩΝΑΣ Ι (Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων – ΕΓΤΕ):
Μέσω του Πυλώνα Ι και των άμεσων ενισχύσεων, παρέχονται ενισχύσεις μέσω της βασικής ενίσχυσης. Η βασική ενίσχυση αφορά στην εισοδηματική στήριξη για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων, χορηγείται ετησίως ανά αγρονομική περιφέρεια, που, στην προκειμένη περίπτωση, αφορά σε αυτή για τις μόνιμες καλλιέργειες, και η ενίσχυση καταβάλλεται μέσω των δικαιωμάτων.
Επιπλέον, προβλέπεται η αναδιανεμητική ενίσχυση, η οποία χορηγείται, ως συμπληρωματική ενίσχυση, ετησίως στην αγρονομική περιφέρεια για τις μόνιμες καλλιέργειες και αφορά στην αναδιανομή ενισχύσεων από τις μεγαλύτερες στις μικρότερες ή μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Επίσης, στο πλαίσιο του εγκεκριμένου ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027, προβλέπεται η χορήγηση συνδεδεμένης εισοδηματικής στήριξης για τα πορτοκάλια που οδηγούνται προς χυμοποίηση, με την προϋπόθεση παράδοσης συγκεκριμένης ποσότητας πρώτης ύλης στη βιομηχανία.
Η εν λόγω παρέμβαση αποσκοπεί στη στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών του συγκεκριμένου τομέα και στη διατήρηση της καλλιέργειας, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας της για την αγροτική οικονομία και τη μεταποιητική δραστηριότητα. Η ενίσχυση χορηγείται στους γεωργούς που πληρούν τους όρους επιλεξιμότητας της σχετικής παρέμβασης του ΣΣ ΚΑΠ και της αντίστοιχης εθνικής νομοθεσίας. Μεταξύ των βασικών προϋποθέσεων, περιλαμβάνεται η παράδοση της επιλέξιμης παραγωγής σε εγκεκριμένες επιχειρήσεις μεταποίησης για την παραγωγή χυμού, σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους και τις διαδικασίες που προβλέπονται στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Μέσω του Πυλώνα Ι, παρέχεται, με τη νέα ΚΑΠ, η δυνατότητα ενίσχυσης του τομέα των εσπεριδοειδών και μέσω των οικολογικών προγραμμάτων, προκειμένου οι παραγωγοί να εφαρμόσουν φιλοπεριβαλλοντικές γεωργικές δράσεις και πρακτικές, όπως οι ακόλουθες:
Π1-31.6 (ΚΟΜΦΟΥΖΙΟ): Εφαρμογή της μεθόδου παρεμπόδισης σύζευξης των εντομολογικών εχθρών στα εσπεριδοειδή για τη μείωση των χημικών ψεκασμών.
Π1-31.9 (Βιολογική Γεωργία): Ετήσια ενίσχυση για τη διατήρηση εφαρμογής μεθόδων βιολογικής γεωργίας στα εσπεριδοειδή.
Π1-31.6 (Λοιπές Καλλιεργητικές Πρακτικές): Εφαρμογή μηχανικής ζιζανιοκτονίας, χρήση ψεκαστικών ακροφυσίων μειωμένης διασποράς και διαχείριση των υπολειμμάτων κλαδεμάτων.
Επίσης, μέσω του Πυλώνα Ι, παρέχεται η δυνατότητα χρηματοδότησης Επιχειρησιακών Προγραμμάτων (Τομεακά Προγράμματα) Οργανώσεων Παραγωγών που δραστηριοποιούνται στον τομέα των εσπεριδοειδών από την παρέμβαση Π2-47.1, η οποία περιλαμβάνει δράσεις ενίσχυσης επενδύσεων σε υποδομές, βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων, εμπορία και προώθηση των εσπεριδοειδών.
ΠΥΛΩΝΑΣ ΙΙ (Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης – ΕΓΤΑΑ):
Όσον αφορά στις παρεμβάσεις του Πυλώνα ΙΙ για τη στήριξη του τομέα των εσπεριδοειδών, στο ΣΣ ΚΑΠ προβλέπονται οι εξής:
Π3-70-2.1 - Ενισχύσεις για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους (νεοεισερχόμενοι στη βιολογική γεωργία)
Η στήριξη στο πλαίσιο της παρέμβασης παρέχεται, μεταξύ των άλλων, για την εφαρμογή των πρακτικών της βιολογικής γεωργίας, με σκοπό την ενθάρρυνση των εσπεριδοκαλλιεργητών να συμμετάσχουν σε τέτοια συστήματα, απαντώντας έτσι στη ζήτηση της κοινωνίας για τη χρήση φιλικών προς το περιβάλλον γεωργικών πρακτικών.
Όσον αφορά στις δράσεις του Πυλώνα ΙΙ που αφορούν σε υλοποίηση επενδύσεων, αυτές έχουν ως εξής:
Π3-73-2.1 – Σχέδια Βελτίωσης Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων που συμβάλλουν στην ανταγωνιστικότητα
Μέσω της εν λόγω παρέμβασης, θα υλοποιηθούν επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις όλων των κλάδων, από επαγγελματίες γεωργούς (φυσικά και νομικά πρόσωπα) και συλλογικά σχήματα, με στόχους τη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεών τους και τη διευκόλυνση της αναδιάρθρωσης και του εκσυγχρονισμού αυτών. Οι επενδύσεις που προβλέπονται, θα δώσουν ευκαιρίες, ώστε να εκσυγχρονιστούν και να προσαρμοστούν οι εκμεταλλεύσεις γρήγορα στις ανάγκες της αγοράς μέσω της αύξησης της συνολικής παραγωγικότητας της γεωργικής εκμετάλλευσης (αύξηση παραγωγικότητας κεφαλαίου, εργασίας, εδάφους) και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα των βιώσιμων ελληνικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων μέσω της ενίσχυσης επενδύσεων αυτοματοποίησης, ψηφιοποίησης και συστημάτων γεωργίας ακριβείας.
Π3-73-2.2 - Ενισχύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος
Μέσω της εν λόγω παρέμβασης, θα υλοποιηθούν επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις όλων των κλάδων από γεωργούς (φυσικά, νομικά πρόσωπα) και συλλογικά σχήματα, με στόχο την εξοικονόμηση ύδατος, ώστε να επιτευχθεί η αποκατάσταση, η διατήρηση και η ενίσχυση των οικοσυστημάτων που συνδέονται με τη γεωργία και την προστασία των υδάτων, μέσω της μείωσης της ποσότητας που αντλείται από τα υπόγεια ή επιφανειακά υδατικά συστήματα και μέσω της αύξησης της αποδοτικότητας χρήσης ύδατος, με την εισαγωγή προηγμένων αρδευτικών συστημάτων στη γεωργία και την αύξηση της αποθήκευσης ύδατος.
Π3-73-2.3 – Στήριξη για επενδύσεις στη μεταποίηση / εμπορία και / ή ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων
Προβλέπεται η ενίσχυση πολύ μικρών, μικρο-μεσαίων (ΜΜΕ), αλλά και μεγάλων επιχειρήσεων, για την ίδρυση και τον εκσυγχρονισμό, με κύριο στόχο την αύξηση της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων, καθιστώντας τα πιο ελκυστικά στον καταναλωτή.
Π3-73-2.6 – Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Προβλέπεται η ενίσχυση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων για την κάλυψη ειδικών αναγκών εκσυγχρονισμού, μέσω επενδύσεων που θα συμβάλλουν στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας/βιοοικονομίας, εξοικονόμησης ενέργειας, μείωσης εισροών μέσω επαναχρησιμοποίησης ΓΚΤ (γεωργοκτηνοτροφικά απόβλητα) και βελτίωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των εκμεταλλεύσεων. Δικαιούχοι είναι επαγγελματίες γεωργοί, φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και συλλογικά σχήματα που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα.
Π3-75- 1 – Εγκατάσταση Νέων Γεωργών
Προβλέπεται η ενίσχυση των νέων που εισέρχονται στον πρωτογενή τομέα με στήριξη εφάπαξ ποσού για την υλοποίηση τετραετούς επιχειρηματικού σχεδίου για την ανάπτυξη βιώσιμων γεωργοκτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
Π3 – 77-1.1 Σύσταση Ομάδων και Οργανώσεων Παραγωγών και Διεπαγγελματικών οργανώσεων στον τομέα της Γεωργίας
Προβλέπονται κίνητρα για τον σχηματισμό και τη λειτουργία ομάδων και οργανώσεων παραγωγών, με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων τους. Ενισχύεται η συσπείρωση των παραγωγών σε ομάδες ή οργανώσεις, ώστε να αντιμετωπίσουν από κοινού τις προκλήσεις της αγοράς, να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους δύναμη – μέσω της αύξησης του όγκου του διαπραγματευόμενου προϊόντος - σε σχέση με την παραγωγή και την εμπορία, να διευρύνουν τον αριθμό των πιθανών αγοραστών και να μειώσουν το ανά παραγωγό κόστος των συλλογικών επενδύσεων.
Π3 – 77-2.1 Συστήματα Ποιότητας Γεωργικών Προϊόντων και Τροφίμων
Στο πλαίσιο της εν λόγω παρέμβασης, οι παραγωγοί ενισχύονται για τη συμμετοχή τους σε συστήματα ποιότητας γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, προκειμένου να προσδώσουν προστιθέμενη αξία στο προϊόν τους και να το καταστήσουν ανταγωνιστικό, αυξάνοντας παράλληλα τις ευκαιρίες τους στην αγορά.
Π3- 77-3.1 Ανάπτυξη συνεργασιών μέσω Επιχειρησιακών Ομάδων (ΕΟ) της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας
Η στήριξη του κλάδου επιδιώκεται με την υλοποίηση πιλοτικών εφαρμογών μέσω της εν λόγω παρέμβασης που έχει ως σκοπό την ενσωμάτωση των ερευνητικών αποτελεσμάτων στην πράξη για αύξηση της παραγωγικότητας και βιωσιμότητας της γεωργίας.
Π3 – 77-4.1 Στήριξη για τοπική ανάπτυξη μέσω του LEADER (ΤΑΠΤοΚ - Τοπική Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων
Μέσω των τοπικών προγραμμάτων LEADER, ενισχύονται, μεταξύ των άλλων, πολύ μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις για την πραγματοποίηση επενδύσεων (ιδρύσεις και εκσυγχρονισμοί) σε τομείς, όπως της βιοτεχνίας, οικοτεχνίας, μεταποίησης, αγροτουρισμού κ.λπ. Επίσης, ενισχύονται διατοπικές και διακρατικές συνεργασίες και προγράμματα, με στόχο τη διασύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό και τον πολιτισμό των αγροτικών μας περιοχών.
Π3 – 78.1 – Εκπαίδευση κατάρτιση γεωργών
Προβλέπεται η κατάρτιση των παραγωγών, έτσι ώστε να τους δοθούν οι απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες για να γίνουν επιχειρηματίες αγρότες. Το μέτρο αφορά σε επαγγελματική κατάρτιση και δράσεις απόκτησης δεξιοτήτων με έμφαση στους νέους γεωργούς και τις μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Π3-78.2 Συμβουλευτικές υπηρεσίες γεωργών και δασοκόμων και λοιπών ενδιαφερόμενων ομάδων (stakeholders) καθώς και κατάρτιση Γεωργικών και Δασοκομικών Συμβούλων
Μέσω της εν λόγω παρέμβασης, οι παραγωγοί έχουν την ευκαιρία στήριξης μέσω γεωργικών συμβουλών που παρέχονται από επιλεγμένους φορείς – παρόχους, ώστε να στηριχθούν ως προς
τη βελτίωση της οικονομικής και περιβαλλοντικής διαχείρισης των γεωργικών τους εκμεταλλεύσεων.
Επίσης, σημειώνεται ότι, μέσω του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027, προβλέπεται να υλοποιηθούν Χρηματοδοτικά Εργαλεία που αφορούν στην παροχή εγγυήσεων και δανείων με ευνοϊκούς όρους (ταμεία εγγυήσεων και μικροπιστώσεων) σε ωφελούμενους του πρωτογενούς τομέα και της μεταποίησης γεωργικών προϊόντων [φυσικά και νομικά πρόσωπα, νέοι γεωργοί, ΚοινΣΕπ (Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση) και συλλογικά σχήματα].
Αναφορικά με το θέμα των ελέγχων στις εισαγωγές οπωροκηπευτικών, σημειώνεται ότι η Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) είναι αρμόδια για την εποπτεία και τον συντονισμό όλων των αρμόδιων αρχών [Περιφερειακά Κέντρα Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου (ΠΚΠΦΠ & ΦΕ) του ΥΠΑΑΤ και Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) των Περιφερειακών Ενοτήτων (Π.Ε.)] που υλοποιούν, μεταξύ άλλων, ελέγχους στον τομέα των νωπών οπωροκηπευτικών, μπανανών και πατατών:
σε όλα τα στάδια εμπορίας (εισαγωγές, εξαγωγές, ενδοενωσιακή διακίνηση), όσον αφορά στη συμμόρφωση με τα εμπορικά πρότυπα,
μετά το στάδιο της συγκομιδής τους κατά την τυποποίηση και συσκευασία, όσον αφορά στην υγιεινή και ασφάλεια και
κατά το στάδιο της εισαγωγής, όσον αφορά στην υγιεινή και ασφάλεια βάσει προγράμματος που καταρτίζεται από το Τμήμα Ποιοτικού Ελέγχου και Ασφάλειας Τροφίμων Φυτικής Προέλευσης της Διεύθυνσης Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ.
Για την εισαγωγή, εξαγωγή και ενδοενωσιακή διακίνηση στη χώρα νωπών οπωροκηπευτικών, μπανανών και πατατών απαιτείται υποχρεωτικά η υποβολή αναγγελίας στο πληροφοριακό σύστημα “Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών (ΜΕΝΟ)”. Το ΜΕΝΟ αποτελεί ταυτόχρονα:
σύστημα υποβολής ψηφιακών αναγγελιών διακίνησης (εισαγωγές, εξαγωγές, ενδοκοινοτικό εμπόριο) φορτίων νωπών οπωροκηπευτικών,
σύστημα διεξαγωγής ανάλυσης επικινδυνότητας επί των αναγγελιών των φορτίων νωπών οπωροκηπευτικών και
σύστημα λήψης απόφασης διενέργειας ελέγχου ή απαλλαγής ελέγχου επί των φορτίων νωπών οπωροκηπευτικών.
Ειδικότερα:
όσον αφορά στο στάδιο της εισαγωγής τροφίμων φυτικής προέλευσης για ελέγχους για ασφάλεια και υγιεινή, πραγματοποιούνται:
έλεγχος εγγράφων: 100% των φορτίων που παρουσιάζονται προς εισαγωγή και
έλεγχος ταυτότητας και φυσικός έλεγχος με δειγματοληψία:
στα προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ειδικού ενωσιακού πλαισίου, σε ποσοστά που αναγράφονται στην εν λόγω νομοθεσία (κυμαίνεται από 5 έως 50%) και
στα προϊόντα εκτός ειδικού ενωσιακού πλαισίου, σε ποσοστά που αναγράφονται σε ειδικό πρόγραμμα ελέγχων που καταρτίζει η Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ σε τακτά χρονικά διαστήματα.
όσον αφορά στο στάδιο της εξαγωγής, πραγματοποιούνται έλεγχοι για την έκδοση πιστοποιητικών (υγείας/ελεύθερης διακίνησης κα) σε τρίτες χώρες μετά από απαίτησή τους.
Στο πλαίσιο των ανωτέρω ελέγχων, ελέγχεται και η ορθή σήμανση του προϊόντος σύμφωνα με την ισχύουσα Ενωσιακή και Εθνική νομοθεσία. Στις περιπτώσεις που τα προϊόντα δεν συμμορφώνονται με την Ενωσιακή και Εθνική νομοθεσία, οι ενέργειες ανάλογα με το στάδιο είναι οι ακόλουθες: απαγόρευση εισαγωγής και, στη συνέχεια, καταστροφή ή επαναποστολή ή αλλαγή χρήσης ή διορθωτικές ενέργειες (αλλαγή σήμανσης, ανασυσκευασία, διαλογή, υποβιβασμό κ.ά.).
Η Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ εποπτεύει και συντονίζει τη διενέργεια έκτακτων ελέγχων και μετά το στάδιο της εισαγωγής μέχρι το στάδιο της τελικής διάθεσης, προκειμένου να προστατέψει τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα και να αποφύγει φαινόμενα «ελληνοποιήσεων», εισαγόμενων ποιοτικά υποβαθμισμένων, ατυποποίητων και, ενδεχομένως, επικίνδυνων προϊόντων, τα οποία:
ανταγωνίζονται αθεμίτως τα εγχώρια προϊόντα,
παραπλανούν τον καταναλωτή και
θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του καταναλωτή.
Επιπλέον, η Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ βρίσκεται σε καθημερινή επικοινωνία με τα ΠΚΠΦΠ&ΦΕ αλλά και τις ΔΑΟΚ σε όλη την επικράτεια, καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια και παρέχοντας οδηγίες για ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας και διασφάλιση του συμφέροντος όλων των νόμιμων επιχειρήσεων και των παραγωγών. Όταν διαπιστώνονται μη συμμορφώσεις ως προς τις εμπορικές προδιαγραφές, επιβάλλονται άμεσα οι προβλεπόμενες κυρώσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.4235/2014 (Α΄32) και των εφαρμοστικών διατάξεών του. Οι εν λόγω κυρώσεις είναι διαθέσιμες on line στο ΜΕΝΟ για όλες τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές, αυξάνοντας έτσι την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του συστήματος εποπτείας και ελέγχου.
Όσον αφορά στην εφαρμογή πολιτικής για την αντιμετώπιση του φαινομένου των
«ελληνοποιήσεων», η Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ δίνει προτεραιότητα στη διενέργεια ελέγχων στην εγχώρια αγορά (χονδρικό και λιανικό εμπόριο).
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στο ΜΕΝΟ στοιχεία, σχετικά με τις εισαγωγές εσπεριδοειδών εκτός ΕΕ, κατά τη χρονική περίοδο από 01.01.2024 έως 02.07.2026, αναγγέλθηκαν 2.172 φορτία εσπεριδοειδών και ελέχθησαν 943 φορτία για τη συμμόρφωση με τις εμπορικές προδιαγραφές, δηλαδή ποσοστό ελέγχων 43%, όπως απεικονίζονται στον κάτωθι πίνακα:
Κατά τη διενέργεια των σχετικών ελέγχων, 7 φορτία δεσμεύτηκαν και επεβλήθησαν τα προβλεπόμενα διοικητικά μέτρα συμμόρφωσης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Επισημαίνεται ότι 15 φορτία εσπεριδοειδών εξ αυτών προορίζονταν για βιομηχανική χρήση. Η Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ, ήδη σε συνεργασία με τις εκάστοτε Αρμόδιες Αρχές, δειγματοληπτικά επιβεβαιώνει τη μεταποιητική δραστηριότητα των επιχειρήσεων-παραληπτών, κατόπιν διερεύνησης των συμφωνητικών συνεργασίας που συνάπτουν οι εταιρείες μεταξύ τους.
Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζονται οι εισαγωγές εσπεριδοειδών από την Αίγυπτο ανά έτος. Οι εισαγωγές εσπεριδοειδών από την Αίγυπτο δεν υπερβαίνουν τους 20.000tn. και δεν παρουσιάζουν ανοδική τάση.
Επιπρόσθετα, κατά την ίδια χρονική περίοδο, στο πλαίσιο των εκτάκτων ελέγχων, πραγματοποιήθηκαν 1.361 έλεγχοι συμμόρφωσης με τις εμπορικές προδιαγραφές [Εκτ. Καν. (ΕΕ) 2023/2430] σε εσπεριδοειδή και, πιο συγκεκριμένα, ελέχθησαν 36 επιχειρήσεις τυποποίησης και συσκευασίας νωπών οπωροκηπευτικών, 874 επιχειρήσεις χονδρικής και λιανικής πώλησης, 49 φορτία στο Οδικό Δίκτυο και 402 φορτία στα Σημεία Εξόδου της χώρας. Διαπιστώθηκαν 280 μη συμμορφώσεις, οι 90 εξ αυτών στα Σημεία Εξόδου της χώρας και 41 από τις 280 μη συμμορφώσεις αφορούσαν κυρίως σε θέματα επισήμανσης. Τέλος, την ίδια χρονική περίοδο επιβλήθηκαν 146 κυρώσεις, εκ των οποίων 22 περιπτώσεις έχουν παραπεμφθεί στις Αρμόδιες Τριμελείς Επιτροπές για την επιβολή προστίμου.
Στο πλαίσιο του προγράμματος εκτάκτων ελέγχων που ήδη συντονίζονται από τη Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του ΥΠΑΑΤ και διενεργούνται από τις Αρμόδιες Αρχές και σε περιόδους, όπως είναι η περίοδος με αυξημένες εισαγωγές/παραλαβές και εξαγωγές/αποστολές πορτοκαλιών, δίνεται έμφαση στον έλεγχο της εμπορίας/διακίνησης του εν λόγω προϊόντος, με σκοπό την τήρηση της ποιοτικής νομοθεσίας και την αποφυγή φαινομένων ελληνοποίησης. Ήδη, έχει αποσταλεί Εγκύκλιος στις Αρμόδιες Ελεγκτικές Αρχές για οδηγίες σχετικά με τον έλεγχο της εμπορίας και διακίνησης των εσπεριδοειδών.
Αναφορικά με το θέμα των ελέγχων για υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων (φπ), σημειώνεται ότι η Διεύθυνση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του ΥΠΑΑΤ, ως αρμόδια αρχή, στο πλαίσιο εφαρμογής ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας, κάθε χρόνο προγραμματίζει και υλοποιεί
πρόγραμμα ελέγχου τροφίμων και ζωοτροφών φυτικής προέλευσης για υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων (φπ).
Ειδικότερα, σε εφαρμογή του εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2023/731 «σχετικά με τα πολυετή εθνικά προγράμματα ελέγχου για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων, που οφείλουν να καταρτίσουν τα κράτη μέλη», η Διεύθυνση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του ΥΠΑΑΤ, σε συνεργασία με τα επίσημα εργαστήρια, καταρτίζει ετήσιο πρόγραμμα ελέγχου υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων, το οποίο αναρτάται στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ. Το πρόγραμμα αυτό καταρτίζεται με ανάλυση επικινδυνότητας (risk analysis), λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τον όγκο εισαγωγών αγροτικών προϊόντων, τα αποτελέσματα των ελέγχων των προηγουμένων ετών, συμπεριλαμβανομένων και των αποτελεσμάτων από την ευρωπαϊκή ηλεκτρονική πλατφόρμα TRACES, εκτάκτους ελέγχους, και κυρίως περιπτώσεις μη συμμορφώσεων, τη συχνότητα των ευρημάτων, των υπερβάσεων, τις ανακοινώσεις στο σύστημα RASFF, τις συστάσεις της EFSA και τα κείμενα εργασίας της Επιτροπής.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/1793, πραγματοποιούνται αυξημένοι έλεγχοι σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων εισαγωγής, πριν αυτά εισαχθούν στη χώρα μας. Οι έλεγχοι αυτοί αφορούν αποκλειστικά τη συγκέντρωση υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων, αφλατοξινών, μικροβιολογικά κ.λπ. Ο εν λόγω κανονισμός επικαιροποιείται ανά εξάμηνο. Τα προϊόντα θεωρούνται συμμορφούμενα και κυκλοφορούν στην εγχώρια αγορά, όταν η εν λόγω συγκέντρωση δεν υπερβαίνει τα ανώτατα επιτρεπτά όρια που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Τα πορτοκάλια προέλευσης Αιγύπτου υπάγονται σε καθεστώς αυξημένων ελέγχων. Από τον Ιούλιο του 2022, ελέγχεται το 20% των φορτίων που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από τις 18/02/2026, με την τροποποίηση του προαναφερόμενου Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1793, το προϊόν εξακολουθεί να τελεί υπό καθεστώς αυξημένων ελέγχων, με το ποσοστό δειγματοληπτικών ελέγχων να έχει διαμορφωθεί στο 10% των εισερχόμενων φορτίων.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΩΝ ΑΙΓΥΠΤΟΥ (από βάση ΜΕΝΟ)
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΕΓΧΩΝ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΩΝ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΓΙΑ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ
Το έτος 2025 διενεργήθηκαν 17 έλεγχοι και όλα τα ληφθέντα δείγματα ήταν συμμορφούμενα.
Το 2026 έως και τις 7-8-2026, εξετάστηκαν 16 δείγματα, εκ των οποίων 1 βρέθηκε μη συμμορφούμενο με τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων και με πιθανή επικινδυνότητα για τους καταναλωτές. Λόγω της πιθανής επικινδυνότητας, πραγματοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του ΥΠΑΑΤ ανακοίνωση στο «Σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για την κοινοποίηση άμεσων ή έμμεσων κινδύνων για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων που προέρχονται από τρόφιμα ή ζωοτροφές (iRASFF)».
Τέλος, επισημαίνεται ότι, σε κάθε περίπτωση, το ΥΠΑΑΤ στηρίζει και προωθεί την άσκηση πολιτικής στον τομέα των οπωροκηπευτικών και των πορτοκαλιών μέσω των Οργανώσεων Παραγωγών, με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του τομέα, της ελκυστικότητας των Οργανώσεων Παραγωγών και του ειδικού στόχου της διατήρησης και προστασίας του περιβάλλοντος. Οι Οργανώσεις Παραγωγών, μέσα από τα επιχειρησιακά τους προγράμματα, μπορούν να υλοποιούν δράσεις που αφορούν στην προώθηση και βελτίωση εμπορίας των προϊόντων τους και στην απόσυρση προϊόντων από την αγορά μέσω της δωρεάν διανομής,
σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, 891/2017, 892/2017 και 2021/2115, καθώς και την υπ’ αριθ. 1400/395263/22-12-2023 (Β΄7430/29-12-2023) απόφαση του Υπουργού και Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όπως ισχύουν.
Στη νέα ΚΑΠ (2023-2027) και στο Στρατηγικό Σχέδιο που υλοποιείται στις τομεακές παρεμβάσεις των οπωροκηπευτικών, οι Οργανώσεις Παραγωγών, μέσω των επιχειρησιακών τους προγραμμάτων, θα περιλαμβάνουν, υποχρεωτικά σε ποσοστό 2%, δράσεις που έχουν στόχο την έρευνα περί των βιώσιμων μεθόδων παραγωγής και ανάπτυξής τους, συμπεριλαμβανομένων της ανθεκτικότητας έναντι των επιβλαβών οργανισμών και των ζωονόσων και του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν, των καινοτόμων πρακτικών και των τεχνικών παραγωγής που ενισχύουν την οικονομική ανταγωνιστικότητα και δίνουν ώθηση στην ανάπτυξη αγορών.
Ενημερωτικά, αναφέρεται ότι:
σύμφωνα με το ΕΜΑΣ 2025 (Εθνικό Μητρώο Αγροτικών Συνεταιρισμών και άλλων συλλογικών φορέων 2025), στην Περιφερειακή Ενότητα (Π.Ε.) Λακωνίας δεν υπάρχει Οργάνωση Παραγωγών με πορτοκάλια μεταξύ των αναγνωρισμένων προϊόντων της και
σύμφωνα με τα στοιχεία ΟΣΔΕ 2025, στην Π.Ε. Λακωνίας καταγράφονται:
Πορτοκαλιές: με ΈΚΤΑΣΗ 6.655,64 ha και ΑΡΙΘΜΟ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ (ΠΛΗΘΟΣ ΑΦΜ): 8.863
από τις οποίες, οι με ΈΚΤΑΣΗ:838,82 ha και με ΑΡΙΘΜΟ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ (ΠΛΗΘΟΣ ΑΦΜ):1.809 αφορούν πορτοκαλιές προς χυμοποίηση.
Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΣ
ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ :
Βουλευτή κ. Κυρ. Βελόπουλο
ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ:
Γραφείο Υπουργού
Γραφεία Υφυπουργών
Γραφείο Υπηρεσιακής Γραμματέως
Υπηρεσία Συντονισμού
.jpg)
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου