Είναι δυνατή η επιχειρηματική ανάπτυξη των γυναικών στην ύπαιθρο; Άρθρο Της Αναστασίας Κανελλοπούλου

Αν και πολυλειτουργικό ον η γυναίκα της υπαίθρου , αν και παραγωγική και απολύτως χρήσιμη, πολλές φορές πνίγεται μέσα στο περιβάλλον όπου ζει, γιατί είναι έξυπνη και καταλαβαίνει ότι δεν της προσφέρονται ευκαιρίες ευθέως ανάλογες με τις ικανότητές της, με το δημιουργικό της πνεύμα και με τις ανάγκες της .

Η έξοδος από τα αδιέξοδά της , όμως, μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνον αν οι γυναίκες αποφασίσουν να μπουν σε καινούργια χωράφια και να κοπιάσουν για να καταλάβουν πώς λειτουργεί ο κόσμος των επαγγελματικών ευκαιριών σήμερα. Αυτό χρειάζεται αυτογνωσία και αποφασιστικότητα. Χρειάζεται έρευνα και συμβουλευτική. Χρειαζόμαστε πιο εξειδικευμένες γνώσεις για να πατήσουμε και να πάμε πιο μακριά.

Στην περίπτωση , λοιπόν, της αγρότισσας, που παράγει ένα εξαιρετικό προϊόν, που ασκεί οικιακή οικονομία και που θέλει και μπορεί να επεκτείνει την επαγγελματική της δραστηριότητα και σε άλλες επαγγελματικές δράσεις, θα πρέπει πρώτα από όλα να γίνει κατανοητό ότι η κατάκτηση της μεγάλης εικόνας , της ανταγωνιστικής αγοράς, επιβάλλει την ύπαρξη οικονομίας κλίμακας. Και αυτή η οικονομία μπορεί να στηριχθεί είτε στην μεγέθυνση της παραγωγής και στην καθετοποίηση της επεξεργασίας του προϊόντος , είτε στην κατάκτηση της ποιότητας που θα αποφέρει ισοδύναμα οφέλη σε μικρότερο μέγεθος παραγωγής.

Το δεύτερο στοιχείο που θα πρέπει να μας απασχολήσει είναι να αποφασίσουμε τι ακριβώς θέλουμε να πετύχουμε , σε ποιες αγορές θέλουμε να απευθυνθούμε, τι θέλει η κάθε αγορά από εμάς. Αυτή η δουλειά είναι αρκετά κουραστική και πολυέξοδη γιατί απαιτεί έρευνα και επικοινωνία με τις αγορές.

Γι’ αυτό, θα χρειαστεί αν μιλάμε για συλλογική επιχειρηματική δραστηριότητα, όπως είναι μια εταιρία ή ένας συνεταιρισμός, μια έξυπνη κίνηση, όπως η δημιουργία ενός νομικού προσώπου, ενός συλλογικού οργάνου, ικανού να χρηματοδοτηθεί προκειμένου να κάνει την αναγκαία προεργασία και έρευνα, να παρέχει τις γνώσεις και τις πληροφορίες που χρειάζονται οι γυναίκες και να τις υποστηρίξει στην αρχική τους προσπάθεια.

Θα πρέπει να ομολογήσουμε ότι η δημιουργία μιας απαιτητικής και ανταγωνιστικής επιχείρησης σημαίνει πολύ κόπο, αφοσίωση, ρίσκα και υπομονή μεγάλη. Ειδικά οι γυναίκες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στην επιχειρηματικότητα, λόγω και των προκαταλήψεων που βιώνουν, θα «πέσουν» πολλές φορές , αλλά η πίστη και το μεράκι θα τις βοηθήσουν να σηκωθούν και να συνεχίσουν. Ποτέ δεν πρέπει να υπαναχωρήσουν λόγω των δυσκολιών . Ποτέ δεν πρέπει να αναθεωρήσουν την απόφασή τους να εμπλακούν στην επιχειρηματική δράση, επειδή κάποιοι θα τους πουν τί θέλουν και ανακατεύονται με επιχειρήσεις. Και όταν ο κύκλος της προσπάθειας ολοκληρωθεί, τότε δεν θα μετανιώσουν για τις περιπτώσεις που η αδρεναλίνη τους ανέβηκε στα ύψη.

Αυτά που αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες στην επιβίωσή μιας ομάδας γυναικών της υπαίθρου ως επιχειρηματίες, είναι αφ’ ενός το γεγονός ότι οι συμμετέχουσες στην προσπάθεια θα πρέπει να διαπνέονται από πνεύμα συνεργασίας και να διαθέτουν συμπληρωματικές δεξιότητες και αφ’ ετέρου να επιδιώκουν τη διαμόρφωση συνθηκών ένταξης στην ομάδα τους νέων ανθρώπων και ιδιαίτερα νέων επιστημόνων που διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία ώστε να οδηγήσουν σε πολύ ουσιαστική ανάπτυξη την επιχείρηση.

Το μεράκι, ο οραματισμός, η εργατικότητα η εξυπνάδα, το ομαδικό πνεύμα, οι νέες γυναίκες και οι νέοι άνθρωποι της υπαίθρου είναι ισχυρά οπλικά συστήματα για να αποφασίσουν το επόμενο βήμα. Αυτό που χρειάζονται είναι η πληροφόρηση, η ενθάρρυνση, η στήριξη, η καθοδήγηση και η δική τους αποφασιστικότητα.

Βεβαίως θα συναντήσουν πολλά προβλήματα. Οι επιχειρήσεις είναι ζωντανοί και δυναμικοί οργανισμοί και εξελίσσονται με τρόπο που μερικές φορές δεν έχουμε καν προβλέψει. Αυτό , όμως , μας κρατάει σε εγρήγορση και η δυναμική ανάπτυξη μπορεί να αποτελέσει το συγκριτικό μας πλεονέκτημα τόσο στον τομέα της χρηματοδότησης που θα έχει ανάγκη η επιχείρηση , όσο και στον τομέα της αξιοπιστίας που αποτελεί προϋπόθεση και κριτήριο αξιολόγησης για την ένταξη σε προγράμματα επιχορηγήσεων που είναι αναγκαία για τις νεοεμφανιζόμενες, τις μικρές και τις πιο εξειδικευμένες στον κλάδο τους επιχειρήσεις.

Εδώ χρειάζεται προσοχή και διαπραγμάτευση με επιχειρήματα. Έχουμε δει πολλές επιχειρήσεις που δεν τα κατάφεραν και αυτό οφείλεται κυρίως , κατά την γνώμη μου, στο ότι δεν οργανώθηκαν σωστά από την αρχή και δεν αξιολόγησαν επαρκώς κρίσιμες παραμέτρους με αποτέλεσμα να οδηγηθούν στην αποτυχία.

Σήμερα, πολλές γυναίκες ξεκινούν επιχειρήσεις με μικρότερο αρχικό κεφάλαιο και δυσκολότερη πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό. Όμως η ύπαρξη χρήσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων , όπως επιχορηγήσεις (ΕΣΠΑ, ΔΥΠΑ), μικροπιστώσεις χωρίς μεγάλες εξασφαλίσεις, εγγυοδοτικά προγράμματα, επενδυτικά κεφάλαια (venture capital/ κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών είναι οργανωμένα επενδυτικά σχήματα που χρηματοδοτούν νεοσύστατες (startups) και ταχέως αναπτυσσόμενες εταιρείες υψηλού ρίσκου, παρέχουν κεφάλαια με αντάλλαγμα μετοχές ή ποσοστό ιδιοκτησίας, στοχεύοντας σε τεράστιες αποδόσεις σε βάθος χρόνου δίνοντας έμφαση σε γυναίκες ιδρύτριες) .

Παράλληλα σήμερα βασική διαδικασία υποστήριξης των γυναικών που επιθυμούν να δημιουργήσουν επιχειρηματική δραστηριότητα είναι η κατάρτιση και το mentoring, δηλαδή τα επιχειρηματικά σεμινάρια, η επιμόρφωση για την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων, οι ευκαιρίες και κυρίως οι τεχνολογικές για τις εξαγωγές και το ηλεκτρονικό εμπόριο και φυσικά η δυνατότητα καθοδήγησης από άλλες έμπειρες επιχειρηματίες.

Πέραν των παραπάνω, η συμμετοχή σε γυναικεία επιχειρηματικά δίκτυα, σε επιμελητήρια και incubators, δηλαδή σε θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων (business incubators) ή εκκολαπτήρια, δομές που βοηθούν νεοσύστατες και καινοτόμες/ startups επιχειρήσεις να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν στα πρώτα τους βήματα, παρέχουν φυσικό χώρο εργασίας, καθοδήγηση, διοικητική υποστήριξη και πρόσβαση σε χρηματοδότηση, στοιχεία που αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας.

Θα πρέπει όμως , για άλλη μια φορά να τονίσουμε ότι επιβάλλεται οι θεσμικοί αυτοδιοικητικοί, κρατικοί και επαγγελματικοί φορείς να εξασφαλίσουν εκείνα τα κίνητρα που θα επιτρέψουν την συμφιλίωση της δυναμικής και πολύ υπεύθυνης εργασίας με τις απαιτήσεις της οικογενειακής ζωής μέσω της δημιουργίας δομών υποστήριξης των γυναικών, καθιερώνοντας ευέλικτες μορφές εργασίας και κυρίως ψηφίζοντας φορολογικές ελαφρύνσεις για τις νέες μητέρες επιχειρηματίες.

Οι γυναίκες επιχειρηματίες φέρνουν στην αγορά νέες ιδέες, διαφορετικές οπτικές και έναν πιο ανθρώπινο τρόπο διοίκησης. Συχνά δίνουν έμφαση στη συνεργασία, στη βιωσιμότητα, στην κοινωνική ευθύνη και στην ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και προσωπική ζωή. Αυτά τα χαρακτηριστικά αποτελούν σήμερα πολύτιμα στοιχεία για μια σύγχρονη και υγιή οικονομία.

Παράλληλα, η ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας έχει και σημαντικό κοινωνικό αντίκτυπο. Όταν μια γυναίκα δημιουργεί και αναπτύσσει μια επιχείρηση γίνεται πρότυπο για τις νεότερες γενιές και συμβάλλει στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το παράδειγμα που δίνεται στα νέα κορίτσια. Όταν βλέπουν γυναίκες να ηγούνται, να καινοτομούν και να πετυχαίνουν, αποκτούν κι εκείνες μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση για να κυνηγήσουν τα όνειρά τους.

Η γυναικεία επιχειρηματικότητα δεν είναι απλώς ένα θέμα οικονομικής ανάπτυξης. Είναι θέμα δικαιοσύνης, προόδου και αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού στο σύνολό του. Όταν οι γυναίκες έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν, να ηγηθούν και να καινοτομήσουν, τότε ολόκληρη η κοινωνία προχωρά μπροστά.

------------------

Η Αναστασία Κανελλοπούλου είναι πρώην Νομάρχης και Περιφερειάρχης, Δημοτική Σύμβουλος στον Δήμο Σπάρτης και Προέδρος του Ινστιτούτου Σπάρτης. Είναι εκπαιδευτικός , αλλά και επιχειρηματίας στον τομέα της αγροδιατροφής