ΣΕΑ: Ομολογία αποτυχίας για το τελεφερίκ της Μονεμβασίας και τις επιλογές της πολιτικής ηγεσίας στα έργα του ΤΑΑ

Στο από 14/4/2025 Υπόμνημα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων προς το ΥΠΠΟ, προειδοποιούσαμε ότι: «Το έργο SUB 1.2.2 Προμήθεια και Εγκατάσταση Αναβατορίου ατόμων για το Κάστρο της Μονεμβασιάς, που υλοποιείται με κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ως προς το υποέργο που αφορά το τελεφερίκ και υλοποιείται από τον Δήμο Μονεμβασίας, βρίσκεται ήδη εκτός χρονοδιαγραμμάτων! Ο αρχικός διαγωνισμός προχώρησε χωρίς καν εγκεκριμένη οριστική μελέτη (αφού αυτή εισάγεται σήμερα για έγκριση) και ακυρώθηκε εντέλει από την ΕΕΑΔΗΣΥ. Το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνεται το αργότερο τον Ιούνιο 2026, ενώ ως αρχικό προγραμματισμό το υποέργο του τελεφερίκ είχε χρόνο υλοποίησης 29 μήνες (έναρξη: 28/7/2023, λήξη: 31/12/2025).

Είναι προφανές ότι η εγκατάσταση τελεφερίκ σε ένα μνημείο όπως αυτό της Μονεμβασίας, με την εποπτεία που απαιτεί, δεν μπορεί να ολοκληρωθεί σε τόσο σύντομο χρόνο. Είτε το έργο θα εκτελεστεί πρόχειρα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το μνημείο και την ασφάλεια όσων θα χρησιμοποιούν το αναβατόριο, είτε το έργο θα μείνει ημιτελές μέχρι τη λήξη του ΤΑΑ, με κίνδυνο η χώρα να χρειαστεί να επιστρέψει τα χρήματα! Δεν μπορούν να εκτελούνται τέτοιας κλίμακας τεχνικά έργα σε μείζονος σημασίας αρχαιολογικούς χώρους με προχειρότητα και βιασύνη. Η πραγματική λύση είναι να απενταχθεί το υποέργο του τελεφερίκ και να προχωρήσει το ΥΠΠΟ, μαζί με τους πολίτες, τους επιστήμονες και τους φορείς των ΑΜΕΑ σε διάλογο για την βέλτιστη λύση της προσβασιμότητας χωρίς την φθορά του μνημείου».

Το αντίστοιχο υποέργο για το τελεφερίκ του Δικταίου Αντρου στην Κρήτη ευτυχώς απεντάχθηκε από το ΤΑΑ. Το Υπουργείο Πολιτισμού και ο Δήμος Μονεμβασίας, όμως, επέμειναν στην εκτέλεση του υποέργου 1 και την κατασκευή του τελεφερίκ στη Μονεμβασία, που θα αλλοιώσει και θα υποβαθμίσει τόσο την ίδια την περιβαλλοντική όσο και μνημειακή αξία της καστροπολιτείας. Βρισκόμαστε ενάμιση μήνα πριν την οριστική λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (30/6/2026) και η Υπουργός Πολιτισμού παραδέχτηκε στην Βουλή (8/5/2026) ότι το έργο δεν θα ολοκληρωθεί, προσθέτοντας μάλιστα ότι σχεδιάζει «εάν κάποιο τμήμα του έργου δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως, να συνεχιστεί απρόσκοπτα με πόρους του ίδιου του Υπουργείου».

Πρόκειται για πρωτοφανή ομολογία της συνολικής αποτυχίας του σχεδιασμού και των περίεργων εμμονών της πολιτικής ηγεσίας. Τα ερωτήματα προκύπτουν αβίαστα:Για ποιο λόγο η πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ εμμένει τόσο σε αυτό το έργο, που είναι έργο πρόσβασης του μαζικού τουρισμού, με τα ΑμεΑ να εργαλειοποιούνται ως πρόσχημα για την χρηματοδότησή του;
Δεν ενοχλείται η πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ από την εικόνα του σφυροκοπήματος και της αποκοπής βράχων από το μοναδικό τοπίο της καστροπολιτείας της Μονεμβασίας;
Αφού το εν λόγω υποέργο εκτελείται από τον Δήμο Μονεμβασίας, για ποιο λόγο χρειάζεται να ολοκληρωθεί με χρήματα από τους (γλίσχρους) πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού;
Πόσα άλλα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας από αυτά που σχεδίασε και επέβαλλε η πολιτική ηγεσία, με ανέφικτα χρονοδιαγράμματα και παχυλούς προϋπολογισμούς, δεν θα ολοκληρωθούν ως τις 30/6/2026 και θα αναγκαστεί το ΥΠΠΟ να τα πληρώσει από τους ελάχιστους πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, σχεδιασμός που θα έχει ως αποτέλεσμα να περικοπούν τα κονδύλια από τις καθημερινές ανάγκες των Υπηρεσιών και των μνημείων για τα επόμενα χρόνια;
Για ποιο λόγο δεν απεντάσσεται το έργο του τελεφερίκ της Μονεμβασίας, όπως απεντάχθηκε το τελεφερίκ του Δικταίου Άντρου, αντί να φορτωθεί η κατασκευή ενός βλαπτικού έργου στα χρήματα του ελληνικού λαού;

Ενημερώνουμε ότι ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων θα προβεί σε όλες τις ενδεδειγμένες ενέργειες σε σχέση με το υποέργο 1 .